Home | Sitemap | Print versie | English | Nederlands

Foar 1854

tekening-middeleeuwen.jp

Men fersint jin dus as men tinkt dat it Frjentsjerter Keatsen datearret ût 1853: Lykwols, ear't  de Permaninte Kommissje de wedstriid organisearre, wie der bij de kranten hielendal gjin redaktionele niget foar hokker sport dan ek (Kalma p. 78). Dochs wie it keatsseizoen doe ek al fan mids maaije oan't mids septimber. Der wie ek in protte belangstelling op it Frjentsjerter Oud Kaatsveld. Sa wienen der op de heechtiidsdei sa'n knoarre minsken, dat de plysje de kliber op ôfstân hâlde moast (Rede Bogtstra 1893, p29). Fergetten binne dus de oantinkens oan'e helden fan'e Frjentsjerter Keatsersdei (ek wol de "Balverkaatsersdag") fan eartiids. nei alle betinken ek in gefolg fan it ekonomysk belang fan'e kastlein, dat wichtiger wie as (it libbent hâlden fan) de eare foar keatsers. De oprjochters fan'e PC hienen in hiel oars, mear klassiek, byld foar eagen lyk as omtinken foar it ideële, foar sporthistoarje, lange taspraken oer it keatsen, mytologyske ôfbyldings op'e tribunes en foar winners fan alearen. Fan de keatsers, dy't foar 1853 derút rûnen , witte we út it boek fan Kalma van guon noch in namme of bynamme: Sipke Dirks Wassenaar (1810), Hendrik Zaadstra (1819), T. Pollema (1829). Om 1830 hinne de topspelers Klaas Kuiken, Marten Kramer, Andries Tiemersma, Sjerp Talsma en Obe Bangma. In jiermennich letter Johannes Nijdam en Pieter Bakker en noch wat letter Klaas Hantsjes, Cornelis Proost, Ulbe Dijkstra, Hessel Brijker, Pieter Alkema, 'Manne Roek', 'Douwe Mûteltsje', 'Grouwe Ieme', Haaije van Oosterend en Willem Kûper.Hoewol it keatsseizoen lang wie, wie yn'e 18e ieu de "Balverkaatsersdag" dé heechtiidsdei. Dizze wie ommers tagelyk mei de merke (Kalma p 62), dy't trouwens doe gâns wichtiger wie as wy no faak tinke. Doetiids hienen de minsken folle minder ferdivedaasje as no; it wie it plak en de tiid wêr't men hinne woe.
 

Advertentie 1767:

LC-1767.jpg

De kastlein organisearre oant en mei 1853 de balverkaatsersdag yn Frjentsjer. Yn boppe-steande meidieling yn de Leeuwarder Courant looft kastlein Jan Symons in sulveren bal út foar de winner. De jierlikse keatspartij wie in folslein partkulier inisjatyf. De kontinuiteit fan de wedstriid wie sadwaande ôfhinklik fan de reewilligens fan de kastlein fan de herberch (út: Leeuwarder Courant 30 augustus 1767).


Hoe âld is it Frjentsjerter Keatsen? Spitigernôch is dit net bekend. Wol is it bekend dat de Frentsjerter merke oerâld is en dat  it keatsfjild bûten de Oosterpoort der neffens Kalma  teminsten al yn 1650 lei; it hjoeddeistige "Oud Kaatsveld" wêr it Frjentsjerter Keatsen en PC alearen hâlden waard. Fynsten en oerheidsmaatregels wize op keatsen yn Frjentsjer  om 1590 hinne (Kalma p 167). Noch altiten wurdt de PC hâlden tagelyk mei de Frjentsjerter merke. Yn 2003 is it 150 jierig bestean fiert fan de yn 1853 oprjochte Permanente Commissie. De Frjentsjerter Keatsersdei soe lykwols mei gemak 2, miskien wol 3 kear sa âld wêze kinne.